Tussen 2008 en 2011 vinden natuurinrichtingswerken plaats in Averbode Bos & Heide. Want de natuur heeft er een duwtje in de rug nodig. Na de Franse Revolutie werd het gebied immers drooggelegd en beplant met naaldbomen die dienden voor de economische houtproductie. Het voorheen zo rijke en gevarieerde natuurgebied werd een eentonig, droog naaldbos waarin de oorspronkelijke planten en dieren moeilijk konden overleven.
Nu de bossen niet meer dienen voor die economische houtproductie worden de vennen hersteld en worden heidevelden en duinen weer opengemaakt. Ook het wegenpatroon krijgt een gedeeltelijke facelift. Meer avontuurlijke, kronkelende paden komen in de plaats van de rechte ontginningswegen. Op langere termijn wordt een deel van de dennenbossen langzaam omgevormd naar inheems loofbos.
WAT GEBEURT WANNEER? Een overzicht van de werken
2007: bosomvorming
In 2007 werden de eerste noodzakelijke dunningen uitgevoerd. Ze zijn een eerste stap in het omvormen van dennenbos naar loofbos. 10 tot 20% van de dennenbomen worden gekapt. De selectie gebeurt zo dat de loofbomen die er al groeien bevoordeeld worden. Door dit proces om de 3 tot 5 jaar te herhalen zal het bos langzaam omvormen naar een loofbos met zomer- en wintereiken, met berken, lijsterbes, beuk,...
2008: kapwerken voor heide- en venherstel en exotenbestrijding
Begin 2008 gingen de kapwerken van start in de delen van het bos die omgevormd worden tot heide en vennen. Omdat heide en vennen voldoende licht en ruimte nodig hebben om zich te kunnen ontwikkelen, is het noodzakelijk om de meeste bomen in die zones te verwijderen. Meer uitleg over deze kapwerken vindt u hier - document bosbeheer door Natuurpunt(pdf-18Kb).
In augustus 2008 startten ook de exotenbestrijdingswerken. Exoten zijn agressieve plantensoorten die streekeigen planten overwoekeren en verdrukken en zo het ecosysteem in de war brengen. Amerikaanse vogelkers, robinia, rododendron, Amerikaans krentenboompje en Amerikaanse eik werden verwijderd. Streekeigen planten en bomen krijgen zo weer ademruimte. Een kaart met aanduiding van de percelen die aangepakt worden vindt u hier. Omwille van de grote omvang (352 ha) van deze opdracht loopt deze pas in 2010 af.
2009: plagwerken
Op die nieuwe opengemaakte plekken wordt vanaf februari 2009 de strooisellaag (naaldenpak, boomstronken,...) verwijderd. Dat zijn de plagwerken. De volledige uitvoering van die werken duurt ongeveer anderhalf jaar. Zaden van heide en andere waardevolle planten (die zich nog steeds in de bodem bevinden) kunnen zo gemakkelijker kiemen.
2010-2011: waterhuishoudingswerken, inrichting recreatieve infrastuur en herstel cultuurhistorische elementen
Om weer voldoende water te krijgen in de vennen worden er vanaf begin 2010 waterhuishoudingswerken uitgevoerd. Vb: plaatsen van stuwen, dempen van grachten, uitgraven vennen,.... Deze werken duren ongeveer één jaar.
In 2010 worden ook de nieuwe wandelpaden aangelegd en worden bestaande paden verbeterd. Een aantal historische dreven krijgen een opknapbeurt.
Klik hier voor een meer gedetailleerd overzicht van deze kaart.
Overlast?
De werken zijn grootschalig en worden uitgevoerd op vrij korte termijn. Dat maakt het voor de wandelaar en de natuurliefhebber tijdelijk niet zo aangenaam. Maar de resultaten van de natuurinrichtingswerken zijn alvast veelbelovend! Na de werken verwachten deskundigen mooie heideterreinen met glinsterende vennen afgewisseld met eiken-berkenbossen. Een natuulijk landschap dat veel meer fauna en flora zal herbergen dan nu het geval is. Averbode Bos & Heide, een uniek Vlaams natuurgebied in wording!
Toekomstbeelden
Om je dit alles beter te kunnen voorstellen zijn er een aantal ‘vóór en na’-simulaties gemaakt die je hier kan vinden.