Dit vegetatietype is in heel het Europese laagland zeldzaam geworden. Omzetting naar landbouwgrond heeft geleid tot een enorm habitatverlies. Ontwatering en depositie van nutriënten hebben geleid tot een sterk kwaliteitsverlies. In Averbode Bos & Heide is het dophei-verbond (Ericion tetralicis) (4010) door ontwatering en aanplanten sterk in oppervlakte achteruit gegaan, hoewel de aanwezige relicten nog van goede kwaliteit zijn.
Bovendien komt in Averbode Bos & Heide een soortenrijker variant van natte heide (4010) op lemige bodem voor. Dit valt af te leiden aan het samengaan van de huidige relicten van dopheidevegetatie met een aantal zeggesoorten zoals blauwe zegge (Carex panicea), geelgroene zegge (Carex demissa) en sterzegge (Carex echinata).
De potenties voor herstel van dit habitat in het gebied zijn uitzonderlijk hoog. Reeds nu kiemen in alle vochtige delen na kapping of windval in het naaldhoutbestand onmiddellijk dophei (Erica tetralix) en trekrus (Juncus squarrosus).